YouTube vừa âm thầm thay đổi các chính sách kiểm duyệt nội dung, cho phép nhiều video từng bị xóa trước đây được giữ lại nếu nền tảng này đánh giá chúng “phục vụ lợi ích công chúng”, ngay cả khi có một phần nội dung vi phạm quy định. Động thái này đánh dấu sự chuyển hướng mạnh mẽ, ưu tiên quyền tự do biểu đạt hơn là nguy cơ gây hại, đặc biệt với các chủ đề nhạy cảm như bầu cử, chính trị, giới tính, nhập cư, chủng tộc hay các vấn đề xã hội khác.

Tăng ngưỡng vi phạm, giảm nguy cơ bị xóa video

Trước đây, YouTube sẽ xóa video nếu phát hiện 25% nội dung vi phạm chính sách. Tuy nhiên, theo quy định mới, tỷ lệ này được nâng lên 50%. Điều này đồng nghĩa, các video “nửa đúng, nửa sai” – ví dụ như podcast thời sự dài hàng giờ nhưng chỉ có một đoạn ngắn chứa hình ảnh bạo lực hoặc thông tin gây tranh cãi – sẽ không bị gỡ bỏ toàn bộ như trước.

Bên cạnh đó, với các trường hợp “gần như vi phạm”, kiểm duyệt viên sẽ phải báo cáo lên cấp quản lý để cân nhắc thay vì tự ý xóa, đặc biệt nếu video có giá trị về mặt giáo dục, tư liệu, khoa học hoặc nghệ thuật (EDSA). Một ví dụ điển hình là video “RFK Jr. Delivers SLEDGEHAMMER Blows to Gene-Altering JABS” từng bị gắn nhãn thông tin y tế sai lệch, nay đã được giữ lại vì YouTube đánh giá lợi ích công chúng lớn hơn nguy cơ gây hại.

YouTube khẳng định thay đổi này chỉ áp dụng với một phần nhỏ video trên nền tảng, nhằm đảm bảo các nội dung có giá trị thông tin hoặc thời sự quan trọng không bị xóa chỉ vì vi phạm một phần nhỏ chính sách.

Xu hướng nới lỏng kiểm duyệt lan rộng

Không chỉ YouTube, nhiều “ông lớn” công nghệ khác cũng đang nới lỏng kiểm duyệt. Meta (công ty mẹ Facebook, Instagram) đã dừng chương trình kiểm chứng thông tin độc lập, chuyển sang mô hình kiểm tra cộng đồng (Community Notes) tương tự X (Twitter). Meta cũng loại bỏ nhiều giới hạn về các chủ đề như nhập cư, giới tính, cho phép nhiều nội dung từng bị cấm xuất hiện trở lại, với lý do “các chủ đề này đã trở thành tâm điểm của thảo luận công khai”.

Động lực và tranh cãi

Các thay đổi này diễn ra trong bối cảnh áp lực từ giới chính trị Mỹ, đặc biệt là sau khi ông Donald Trump tái đắc cử, yêu cầu các nền tảng giảm kiểm duyệt và ưu tiên tự do ngôn luận. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và tổ chức xã hội lo ngại việc nới lỏng sẽ khiến các nền tảng trở thành nơi lan truyền tin giả, phát ngôn thù ghét và gây rủi ro cho các nhóm yếu thế.

YouTube và các nền tảng mạng xã hội lớn đang chuyển hướng mạnh mẽ sang ưu tiên tự do biểu đạt, giảm kiểm duyệt đối với các nội dung “gây tranh cãi” nếu được đánh giá là phục vụ lợi ích công chúng, đặc biệt trong các chủ đề nhạy cảm. Tuy vậy, xu hướng này cũng làm dấy lên nhiều lo ngại về nguy cơ gia tăng thông tin sai lệch và phát ngôn thù ghét trên môi trường số.