Ngày 19/9, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) đã công bố một báo cáo dài 129 trang, tiết lộ rằng các công ty mạng xã hội và phát trực tuyến lớn đang "giám sát rộng rãi người dùng với các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư yếu kém, đặc biệt là thiếu các biện pháp bảo vệ đối với trẻ em và thanh thiếu niên."

Báo cáo này dựa trên phản hồi từ 9 gã khổng lồ công nghệ, bao gồm: Amazon (chủ sở hữu của Twitch), Meta (trước đây là Facebook), YouTube, Twitter (nay là X), Snap, ByteDance (chủ sở hữu TikTok), Discord, Reddit, và WhatsApp. Những câu hỏi xoay quanh việc các công ty này thu thập, theo dõi và sử dụng thông tin cá nhân, nhân khẩu học ra sao, cách xác định quảng cáo và nội dung hiển thị cho người dùng, cùng với việc họ có áp dụng các thuật toán hay phân tích dữ liệu vào các hoạt động này hay không. Điều đặc biệt được chú trọng là tác động của những hành vi này đến trẻ em và thanh thiếu niên.

FTC cảnh báo rằng nhiều công ty thu thập và lưu trữ khối lượng thông tin khổng lồ từ người dùng và cả những người không phải người dùng, thậm chí một số còn không tuân thủ yêu cầu xóa dữ liệu.

Chủ tịch FTC, Lina Khan, nhấn mạnh trong tuyên bố của mình: "Các công ty mạng xã hội và phát trực tuyến đã khai thác một lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ của người Mỹ, thu về hàng tỷ đô la mỗi năm. Tuy nhiên, hành vi này không chỉ xâm phạm quyền riêng tư mà còn đe dọa tự do cá nhân, đẩy mọi người vào những rủi ro từ trộm cắp danh tính đến theo dõi."

Báo cáo còn nhấn mạnh rủi ro đặc biệt nghiêm trọng đối với trẻ em khi sử dụng các nền tảng này. FTC cho biết, mặc dù các công ty thường tuyên bố không biết có bao nhiêu trẻ em đang sử dụng dịch vụ của mình, nhưng điều này hoàn toàn không chính xác.

Meta đã có những động thái nhằm làm giảm lo ngại về tác động đối với trẻ em. Gần đây, họ ra mắt tài khoản Instagram dành cho thanh thiếu niên, cung cấp trải nghiệm hạn chế hơn cho người dùng trẻ tuổi. Tuy nhiên, những nỗ lực này có đủ không?

Báo cáo của FTC cũng khuyến nghị các biện pháp nghiêm ngặt hơn, bao gồm cả luật liên bang, để kiểm soát việc theo dõi và trao quyền cho người dùng quản lý dữ liệu của mình. Quốc hội Mỹ đang xem xét buộc các công ty công nghệ chịu trách nhiệm nhiều hơn về nội dung có thể gây hại cho trẻ em. Tháng 7 vừa qua, Thượng viện Mỹ đã thông qua Đạo luật An toàn Trẻ em Trực tuyến (Kids Online Safety Act), yêu cầu các công ty phải củng cố quyền riêng tư cho trẻ và cung cấp cho phụ huynh quyền kiểm soát nội dung mà con cái họ có thể tiếp cận.

YouTube đã phản đối báo cáo này, khẳng định chính sách quyền riêng tư của họ là "nghiêm ngặt nhất trong ngành." Họ nhấn mạnh rằng không bao giờ bán thông tin cá nhân của người dùng và không sử dụng dữ liệu nhạy cảm cho quảng cáo. Phát ngôn viên của YouTube cho biết thêm: "Chúng tôi không cá nhân hóa quảng cáo cho người dưới 18 tuổi và cấm cá nhân hóa quảng cáo đối với những nội dung dành cho trẻ em."

Báo cáo của FTC xuất hiện gần một năm sau khi 33 bang tại Mỹ kiện Meta, cáo buộc công ty cố tình giữ chân trẻ em càng lâu càng tốt để thu thập dữ liệu cá nhân. Thời điểm đó, Meta khẳng định cấm trẻ dưới 13 tuổi mở tài khoản Instagram và sẽ xóa tài khoản nếu phát hiện. Tuy nhiên, họ thừa nhận việc xác minh tuổi người dùng là một thách thức lớn của ngành.

Vấn đề trở nên nổi bật vào năm 2021, khi cựu nhân viên Frances Haugen tiết lộ các tài liệu nội bộ của Meta cho thấy Instagram đã làm trầm trọng thêm tình trạng suy nghĩ tự tử và rối loạn ăn uống ở một số bé gái vị thành niên.