Nếu bạn nghĩ việc chạy trò chơi Doom trên máy tính bỏ túi hay que thử thai đã là giới hạn của sự sáng tạo, thì startup Cortical Labs đến từ Úc vừa đưa định nghĩa này lên một tầm cao mới: chạy Doom bằng tế bào thần kinh sống của con người. Thông qua nền tảng phần cứng CL1 mới nhất, công ty này đã chứng minh rằng ranh giới giữa silicon và chất xám đang dần bị xóa nhòa.

Khác với trí tuệ nhân tạo (AI) truyền thống vốn chỉ là các dòng mã mô phỏng, CL1 sử dụng "Trí tuệ sinh học tổng hợp" – một hệ thống được xây dựng từ chính các tế bào vỏ não thực thụ, nuôi cấy từ tế bào da và máu của người hiến tặng.

Để vận hành "cỗ máy sống" này, Cortical Labs đã thiết kế một hệ điều hành đặc biệt mang tên biOS. Hệ thống này đóng vai trò cầu nối, gửi và nhận các kích thích điện thông qua một lưới 59 điện cực siêu dày đặc. Điểm nâng cấp đáng giá nhất của CL1 so với các phiên bản thử nghiệm trước đây chính là khả năng xử lý tín hiệu đạt tốc độ dưới mili giây, cho phép các tế bào thần kinh phản hồi mượt mà không thua kém gì một bộ vi xử lý thông thường. Bên trong mô-đun CL1, các tế bào não được đặt trong một buồng kín có hệ thống hỗ trợ sự sống riêng để kiểm soát nhiệt độ, không khí và lọc chất thải, giúp chúng có thể "sống" và làm việc liên tục trong suốt 6 tháng phòng thí nghiệm.

Quyết định chọn Doom để trình diễn không chỉ là một lời thách thức mang tính biểu tượng đối với giới phần cứng, mà còn là bài kiểm tra thực tế nhất về khả năng tự tổ chức của mạng lưới thần kinh. Khi chơi, các tế bào não sẽ nhận được các tín hiệu điện phản hồi: một luồng điện "khen thưởng" khi đạt mục tiêu và tín hiệu "điều chỉnh" khi thất bại. Chính cơ chế này giúp các khớp thần kinh tự thích nghi và hình thành nên các mô hình phản ứng để vượt qua màn chơi. Hiện tại, CL1 không còn là một thí nghiệm viễn tưởng mà đã được thương mại hóa dưới dạng thiết bị để bàn độc lập hoặc tích hợp vào các hệ thống máy chủ chuyên dụng cho các viện nghiên cứu. Thành tựu này không chỉ mở ra hướng đi mới cho điện toán tiết kiệm năng lượng mà còn đặt ra những câu hỏi hóc búa về tương lai, nơi chiếc máy tính của bạn thực sự có thể "suy nghĩ" theo đúng nghĩa đen của sinh học.