93% nghệ sĩ Nhật Bản Manga và Anime đang sống trong nỗi sợ bị AI cướp mất sinh kế
Nhật Bản – "thánh địa" của nền văn hóa sáng tạo toàn cầu – đang rung chuyển trước một cuộc khủng hoảng hiện sinh chưa từng có. Một cuộc khảo sát quy mô kỷ lục với 25.000 người tham gia đã phơi bày thực trạng rúng động: Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một công cụ hỗ trợ đầy hứa hẹn, mà đang trở thành "kẻ xâm lăng" trực tiếp đe dọa đến chén cơm của giới nghệ sĩ. Theo dữ liệu từ Liên minh Freelance Nhật Bản (FLJ), có tới 93,3% nhà sáng tạo đang sống trong nỗi lo sợ bị máy móc thay thế, trong khi 12% đã bắt đầu nếm trải sự sụt giảm thu nhập trực tiếp khi các dự án dần rơi vào tay các thuật toán tạo hình nhanh gọn và rẻ tiền.
Cơn bão AI quét qua dữ dội đến mức cứ 10 nghệ sĩ thì có 1 người đã phải chấp nhận gác lại đam mê để đi tìm những công việc trái ngành nhằm duy trì cuộc sống. Tuy nhiên, giới nghệ sĩ Nhật Bản không chọn cách im lặng để "mất trắng" bản sắc. Một mặt trận pháp lý đanh thép đã được thiết lập với yêu cầu thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Thay vì cơ chế "mặc định bị sử dụng dữ liệu", 93% nghệ sĩ yêu cầu các công ty AI phải áp dụng cơ chế "Opt-in" – tức là chỉ được phép huấn luyện máy móc dựa trên tác phẩm khi có sự đồng ý và cấp phép rõ ràng từ tác giả. Thậm chí, gần 1/3 số người tham gia khẳng định sẽ từ chối mọi sự hợp tác với các tập đoàn công nghệ, bất kể lợi nhuận được chia sẻ hấp dẫn đến đâu, nhằm bảo vệ tính nguyên bản của nghệ thuật con người.
Trước làn sóng phản đối mạnh mẽ này, FLJ đã chính thức gửi kiến nghị khẩn cấp lên Chính phủ Nhật Bản, yêu cầu dựng lên một "tấm khiên" pháp lý đủ vững chắc. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc bắt buộc gắn nhãn nội dung AI để phân biệt rạch ròi với tác phẩm do con người thực hiện, minh bạch hóa dữ liệu huấn luyện và thiết lập các chính sách bảo trợ lao động cho những nghệ sĩ bị ảnh hưởng. Suy cho cùng, nghệ thuật không chỉ là những mảng màu hay nét vẽ, mà là kết tinh của cảm xúc và trải nghiệm con người qua nhiều năm tháng. Nếu để AI "nuốt chửng" ngành công nghiệp này mà không có sự kiểm soát, Nhật Bản không chỉ mất đi một ngành kinh tế mũi nhọn, mà còn mất đi chính "linh hồn" đã tạo nên những di sản huyền thoại như Manga hay Anime.